Edward Jansen · Transspijt.nl · 7 maart 2026

Het risico dat de pijn blijft

Het grootste risico van een medische transitie is niet de operatie zelf. Het is de aanname dat het lijden daarmee voorbij is. Wie aan transitie begint zonder de onderliggende psychische klachten te behandelen, loopt het risico onomkeerbare ingrepen te ondergaan zonder dat het kernprobleem wordt aangepakt.

De Karolinska-studie van Dhejne (2011) liet zien dat sterfte door suïcide en psychiatrische opnames na geslachtsaanpassende chirurgie significant verhoogd blijven ten opzichte van de algemene bevolking. Het Amsterdam Cohort van Wiepjes bevestigt dit beeld voor hormoonbehandeling. De studie van Bränström en Pachankis (2020) die aanvankelijk een positief effect van chirurgie suggereerde, moest na methodologische kritiek worden gecorrigeerd — het verschil verdween bij vergelijking met een passende controlegroep.

Genderdysforie komt zelden in isolement voor. Autisme, depressie, angst, borderline, ADHD, eetstoornissen en vroegkinderlijk trauma zijn de regel, niet de uitzondering. Wie deze ballast onbehandeld laat en alleen het lichaam aanpakt, krijgt vroeg of laat de rekening gepresenteerd.

Lees het volledige artikel

Met cohortonderzoek, het Cass Review en de literatuur over comorbiditeit. Volledige bronvermelding op transspijt.nl.

Naar transspijt.nl →