Prevalentie / Nederland

Prevalentie in Nederland: Amsterdam UMC

Het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie (KZcG) van Amsterdam UMC is sinds de jaren '70 het belangrijkste verwijscentrum. Tussen 2011 en 2021 veertienvoudigde het aantal jeugdverwijzingen. De wachtlijst overschrijdt 4.500 personen; volwassenen wachten circa drie jaar op een intakegesprek.

1.572

Jeugdverwijzingen 2021

14x

Stijging 2011-2021

4.500+

Totale wachtlijst

~70%

Aandeel meisjes nu

Verwijzingen jeugd per jaar

JaarVerwijzingen jeugdTotale wachtlijst
2011113n.v.t.
2015240~1.000
2018796~2.500
20211.572~4.000
2023~1.8004.500+

Sekseverhouding-kanteling 2011

Tot circa 2010 waren biologische jongens (natal males) in de meerderheid bij vroege-onset genderdysforie. Vanaf 2011 keerde de verhouding: nu meldt circa 70% van de jeugdverwijzingen zich aan als biologische meisjes (natal females), vrijwel altijd met onset in de puberteit. Arnoldussen et al. (2020) documenteerde deze kanteling in het Amsterdam-cohort.

Wachttijden

Het KZcG hanteert formele wachttijden van circa 24 maanden voor jongeren en 30+ maanden voor volwassenen.

Toelating en triage

De Quality Standard Transgenderzorg (Kwaliteitsstandaard, ZIN 2018) vereist multidisciplinaire diagnostiek voorafgaand aan medische interventies. In de praktijk is de differentiaal-diagnose met autisme, trauma, eetstoornissen en depressie beperkt door tijdsdruk en case-load.

Bronnen

  • Arnoldussen M, Steensma TD, Popma A, et al. Re-evaluation of the Dutch approach: are recently referred transgender youth different compared to earlier referrals? Eur Child Adolesc Psychiatry. 2020;29(6):803-811. DOI: 10.1007/s00787-019-01394-6
  • Transvisie. Wachttijden transgenderzorg. transvisie.nl
  • Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg Somatisch. Zorginstituut Nederland, 2018.
  • statsforgender.org/netherlands