Prevalentie / Nederland
Prevalentie in Nederland: Amsterdam UMC
Het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie (KZcG) van Amsterdam UMC is sinds de jaren '70 het belangrijkste verwijscentrum. Tussen 2011 en 2021 vervijftienvoudigde het aantal jeugdverwijzingen. De wachtlijst overschrijdt 4.500 personen; volwassenen wachten circa drie jaar op een intakegesprek.
1.572
Jeugdverwijzingen 2021
14x
Stijging 2011-2021
4.500+
Totale wachtlijst
~70%
Aandeel meisjes nu
Verwijzingen jeugd per jaar
| Jaar | Verwijzingen jeugd | Totale wachtlijst |
|---|---|---|
| 2011 | 113 | n.v.t. |
| 2015 | 240 | ~1.000 |
| 2018 | 796 | ~2.500 |
| 2021 | 1.572 | ~4.000 |
| 2023 | ~1.800 | 4.500+ |
Sekseverhouding-kanteling 2011
Tot circa 2010 waren biologische jongens (natal males) in de meerderheid bij vroege-onset genderdysforie. Vanaf 2011 keerde de verhouding: nu meldt circa 70% van de jeugdverwijzingen zich aan als biologische meisjes (natal females), vrijwel altijd met onset in de puberteit. Arnoldussen et al. (2020) documenteerde deze kanteling in het Amsterdam-cohort.
"The sex ratio changed from a male predominance to a female predominance around 2006 in adolescents and around 2014 in children." — Arnoldussen et al., Eur Child Adolesc Psychiatry 2020
Wachttijden
Het KZcG hanteert formele wachttijden van circa 24 maanden voor jongeren en 30+ maanden voor volwassenen. Het Kenniscentrum Transgenderzorg coordineert sinds 2019 de landelijke wachtlijst over Amsterdam UMC, UMCG, Radboudumc en zelfstandige centra (Genderzorg Nederland, Stepwork).
Toelating en triage
De Quality Standard Transgenderzorg (Kwaliteitsstandaard, ZIN 2018) vereist multidisciplinaire diagnostiek voorafgaand aan medische interventies. In de praktijk is de differentiaal-diagnose met autisme, trauma, eetstoornissen en depressie beperkt door tijdsdruk en case-load.
Zie ook
Bronnen
- Arnoldussen M, Steensma TD, Popma A, et al. Re-evaluation of the Dutch approach: are recently referred transgender youth different compared to earlier referrals? Eur Child Adolesc Psychiatry. 2020;29(6):803-811. DOI: 10.1007/s00787-019-01394-6
- Kenniscentrum Transgenderzorg. Wachttijden-rapportage 2023. transvisie.nl/wachttijden
- Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg Somatisch. Zorginstituut Nederland, 2018.
- statsforgender.org/netherlands