Dossier 4 / 8

Detransitie

Detransitie is het geheel of gedeeltelijk terugkeren naar het geboortegeslacht na een sociale, hormonale of chirurgische transitie. Schattingen lopen sterk uiteen door verschillen in definitie, follow-up duur en cohort. Voor een actueel overzicht zie detransitie-percentages 2025.

Prevalentie

De oudere Nederlandse Wiepjes-cijfers (1972–2015) van < 1% spijt zijn gebaseerd op patiënten die tussen 1972 en 2015 een gonadectomie ondergingen; spijt werd alleen geteld als iemand zich weer meldde, en een groot deel was niet meer in beeld. Recentere cohorten (jongeren, gemedicaliseerd vanaf 2010) tonen substantieel hogere percentages — zie de York-detransitie-studie 2025.

Studie / cohortnDetransitieFollow-up
Wiepjes et al., J Sex Med, 2018 (Amsterdam)6.7930,6% spijt na chirurgietot 46 jaar
Roberts et al., J Clin Endocrinol Metab, 2022 (US military)95230% stopt CSH binnen 4 jaar4 jaar
Hall et al., BJPsych Open, 2021 (UK GIC)175 GIC-patiënten6,9% detransitie16 maanden

Motieven

Het grootste survey-onderzoek tot dusver (Vandenbussche, 2022) ondervroeg 237 detransitioneerders uit Europa en Noord-Amerika. Respondenten konden meerdere redenen noemen. Een Nederlandse analyse van het spijtonderzoek staat op Voorzij: 33% transspijt.

Reden% van respondenten
Genderdysforie hing samen met andere problemen70%
Gezondheidszorgen door medicatie/operatie62%
Transitie verlichtte de dysforie niet50%
Veranderde politieke opvattingen43%

Het door media meestgenoemde motief (sociale druk om terug te transitioneren) blijkt empirisch de minst genoemde reden.

Tijdsduur tot detransitie

Vandenbussche, 2022

5 jaar

gemiddelde tijd tussen start transitie en detransitie

Littman, 2021 (n=100)

~4 jaar

tussen transitie en detransitie

Roberts (military), 2022

4 jaar

follow-up: 30% stopt CSH

Korte follow-ups (1–2 jaar) onderschatten systematisch het detransitiecijfer; gemiddeld ligt de tijd tot detransitie rond 4–5 jaar. Zie ook het Finse onderzoek naar psychische comorbiditeit bij detransitie: Fins onderzoek detransitie 2025.

Onomkeerbare effecten op moment van detransitie

  • FTM-detransitioneerders: stemverlaging, baardgroei en kale plekken doorgaans niet reversibel; clitorale groei niet reversibel.
  • MTF-detransitioneerders: borstgroei niet reversibel zonder mastectomie; verminderde of verloren fertiliteit; gezichtschirurgie irreversibel.
  • Post-mastectomie of post-vaginoplastiek: anatomie is permanent veranderd; reconstructie slechts gedeeltelijk mogelijk.

Sub-dossiers

Vandenbussche 2022

n=237; motieven: 70% andere problemen, 62% gezondheid.

Littman 2021

n=100; ROGD-link; profielkenmerken.

Hall 2021 (UK GIC)

n=175; 6,9% detransitie binnen 16 mnd.

Onomkeerbare effecten

Wat blijft permanent bij FTM en MTF.

Zorg na detransitie

Tekort aan zorgpaden, psychotherapie-behoefte.

Detransitie in Nederland

Beperkte NL-data; behoefte aan registratie.

Bronnen

  • Vandenbussche E. Detransition-related needs and support: a cross-sectional online survey. J Homosex. 2022. doi:10.1080/00918369.2021.1919479
  • Littman L. Individuals treated for gender dysphoria with medical and/or surgical transition who subsequently detransitioned. Arch Sex Behav. 2021. doi:10.1007/s10508-021-02163-w
  • Hall R, Mitchell L, Sachdeva J. Access to care and frequency of detransition among a cohort discharged by a UK national adult gender identity clinic: retrospective case-note review. BJPsych Open. 2021;7(6):e184.
  • Roberts CM et al. Continuation of gender-affirming hormones among transgender adolescents and adults. J Clin Endocrinol Metab. 2022. doi:10.1210/clinem/dgac251
  • Wiepjes CM et al. The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972–2015). J Sex Med. 2018.
  • Cass H. Independent Review. 2024 — hoofdstuk 16 (Detransition).

Aanvullende overzichten: statsforgender.org.

Detransitie op het netwerk

Andere sites in dit netwerk behandelen dit onderwerp ook:

Detransitie

alfabetbende.nl

Detransitie

genderinfo.nl

Detransitie

genderellende.nl

Detransitie-onderzoek

dutchprotocol.nl

Detransitie en identiteit

transgenderidentiteit.nl