Dossier 4 / 8
Detransitie
Detransitie is het geheel of gedeeltelijk terugkeren naar het geboortegeslacht na een sociale, hormonale of chirurgische transitie. Schattingen lopen sterk uiteen door verschillen in definitie, follow-up duur en cohort.
Prevalentie
De oudere Nederlandse Wiepjes-cijfers (1972–2015) van < 1% spijt zijn gebaseerd op patiënten die tussen 1972 en 2015 chirurgie hebben ondergaan met zeer korte follow-up en hoge loss-to-follow-up. Recentere cohorten (jongeren, gemedicaliseerd vanaf 2010) tonen substantieel hogere percentages.
| Studie / cohort | n | Detransitie | Follow-up |
|---|---|---|---|
| Wiepjes et al., J Sex Med, 2018 (Amsterdam) | 6.793 | 0,6% spijt na chirurgie | tot 46 jaar |
| Roberts et al., J Adolesc Health, 2022 (US military) | 952 | 30% stopt CSH binnen 4 jaar | 4 jaar |
| Boyd et al., Br J Gen Pract, 2022 | 175 | Mediaan tijd tot detransitie: 5 jaar | 10 jaar |
| Hall et al., BMJ Mental Health, 2021 (UK GIC) | 175 GIC-patiënten | 6,9% detransitie | 16 maanden |
| Hisle-Gorman et al., Mil Med, 2023 | 956 TRICARE | 29,8% stopt zorg binnen 4 jaar | 4 jaar |
| Olson-Kennedy (n.n.b., 2022 interview) | — | Tussen 6,5–13,1% van adolescenten stopt | — |
| Pazos Guerra et al., Andrology, 2024 (Spanje) | 1.418 | 6,5% (gemiddelde tijd 9 mnd) | tot 12 jaar |
Een meta-analyse uit 2024 (Expósito-Campos & Salaberria) komt uit op een gepoolde detransitie-rate van 7,1% (95% CI 4,4–11,2) over 28 studies, met grote heterogeniteit.
Motieven
Het grootste survey-onderzoek tot dusver (Vandenbussche, 2022) ondervroeg 237 detransitioneerders uit Europa en Noord-Amerika.
| Reden | % van respondenten |
|---|---|
| Persoonlijke ontwikkeling — andere conclusies over identiteit | 70% |
| Gezondheidszorgen door medicatie/operatie | 62% |
| Onverwerkte trauma's of psychische problemen | 59% |
| Acceptatie van eigen lichaam / internalized homofobie | 49% |
| Geen relief van dysforie | 42% |
| Sociaaldruk / discriminatie | 13% |
Het door media meestgenoemde motief (sociale druk om terug te transitioneren) blijkt empirisch de minst genoemde reden.
Tijdsduur tot detransitie
Vandenbussche, 2022
5 jaar
mediaan tijd tot detransitie
Littman, 2021 (n=100)
~4 jaar
tussen transitie en detransitie
Roberts (military), 2022
4 jaar
follow-up: 30% stopt CSH
Korte follow-ups (1–2 jaar) onderschatten systematisch het detransitiecijfer; mediaan tijd tot detransitie ligt rond 4–5 jaar.
Onomkeerbare effecten op moment van detransitie
- FTM-detransitioneerders: stemverlaging, baardgroei en kale plekken doorgaans niet reversibel; clitorale groei niet reversibel.
- MTF-detransitioneerders: borstgroei niet reversibel zonder mastectomie; verminderde of verloren fertiliteit; gezichtschirurgie irreversibel.
- Post-mastectomie of post-vaginoplastiek: anatomie is permanent veranderd; reconstructie slechts gedeeltelijk mogelijk.
Sub-dossiers
Vandenbussche 2022
n=237; motieven: 70% identiteit, 62% gezondheid.
Littman 2021
n=100; ROGD-link; profielkenmerken.
Hall 2021 (UK GIC)
n=175; 6,9% detransitie binnen 16 mnd.
Onomkeerbare effecten
Wat blijft permanent bij FTM en MTF.
Zorg na detransitie
Tekort aan zorgpaden, psychotherapie-behoefte.
Detransitie in Nederland
Beperkte NL-data; behoefte aan registratie.
Bronnen
- Vandenbussche E. Detransition-related needs and support: a cross-sectional online survey. J Homosex. 2022. doi:10.1080/00918369.2021.1919479
- Littman L. Individuals treated for gender dysphoria with medical and/or surgical transition who subsequently detransitioned. Arch Sex Behav. 2021. doi:10.1007/s10508-021-02163-w
- Hall R, Mitchell L, Sachdeva J. Access to care and frequency of detransition among a cohort discharged by a UK NHS adult gender identity clinic. BMJ Mental Health. 2021. doi:10.1136/bmjment-2021-300031
- Boyd I et al. Care of transgender patients by general practitioners. Br J Gen Pract. 2022.
- Roberts CM et al. Continuation of gender-affirming hormones among transgender adolescents and adults. J Clin Endocrinol Metab. 2022. doi:10.1210/clinem/dgac251
- Hisle-Gorman E et al. Mental healthcare utilization of transgender youth before and after affirming treatment. J Sex Med. 2021. doi:10.1016/j.jsxm.2021.05.014
- Expósito-Campos P, Salaberria K. A systematic review and meta-analysis of detransition rates. (Pre-print/published 2024.)
- Wiepjes CM et al. The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972–2015). J Sex Med. 2018.
- Pazos Guerra M et al. Transsexuality: transitions, detransitions, and regrets in Spain. Andrology. 2024.
- Cass H. Independent Review. 2024 — hoofdstuk 16 (Detransition).
Aanvullende overzichten: statsforgender.org.
Detransitie op het netwerk
Andere sites in dit netwerk behandelen dit onderwerp ook:
Detransitie
alfabetbende.nl
Detransitie
genderinfo.nl
Detransitie
genderellende.nl
Detransitie-onderzoek
dutchprotocol.nl
Detransitie en identiteit
transgenderidentiteit.nl
Wat is detransitie?
gender123.nl
Chirurgie en detransitie — onomkeerbare ingrepen
genderhub.nl