Detransitie / Nederland
Detransitie in Nederland: data en zorgaanbod
Nederland kent geen systematische registratie van detransitie. Het Amsterdam-cohort van Wiepjes (2018) is de enige grote NL-bron, maar telt alleen formele spijt-verzoeken bij genadectomie. De werkelijke detransitie-incidentie blijft onbekend.
Wiepjes 2018: Amsterdam-cohort
Retrospectieve analyse van alle 6.793 patienten van de Amsterdam Gender Identity Clinic 1972-2015. Spijt-incidentie 0,6% (n=14 MTF, n=7 FTM) bij chirurgisch behandelden. Wiepjes, C. et al. (2018). The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972-2015): Trends in Prevalence, Treatment, and Regrets. J Sex Med, 15(4), 582-590. doi:10.1016/j.jsxm.2018.01.016.
"Regret was defined as application for reversal genital surgery. Patients who detransitioned without contacting the clinic were not captured." — Wiepjes et al., 2018
De definitie is zo eng dat detransitie zonder spijt-formulier, of detransitie pre-chirurgisch, niet wordt geteld. Recente herinterpretaties (Expósito-Campos 2023) noemen de 0,6% een onderschatting.
Wat ontbreekt in NL-data
- Geen registratie van stop-hormonen via huisarts of endocrinoloog
- Geen koppeling tussen Amsterdam UMC, UMCG en private behandelaars
- Geen follow-up bij patienten die de kliniek verlaten
- Geen NL-equivalent van Vandenbussche-survey
Belanghebbenden
| Partij | Positie |
|---|---|
| Amsterdam UMC genderteam | Stelt detransitie zeldzaam; geen apart zorgpad |
| Transvisie | Erkent detransitie, pleit voor maatwerk en geen druk |
| Voorzij | Pleit voor exploratieve therapie en grondige evaluatie |
| NVOG/NIV richtlijnen | Standaarden voor transitie, geen detransitie-protocol |
Politiek debat 2024
In het Tweede Kamer-debat van 11 april 2024 stelde voormalig minister Pia Dijkstra (D66) vragen over detransitie-zorg na de publicatie van de Cass Review. De motie-Bikker (CU) vroeg om een NL-evaluatie van pediatrische transitie en registratie van detransitie. Status: in behandeling bij VWS, geen besluit per einde 2024.
Wat zou er moeten gebeuren
- Verplichte registratie van stop-behandeling in landelijk register
- Apart zorgpad detransitie, naar UK-model
- NL-cohortstudie met breed gedefinieerde detransitie
- Toegang tot psychotherapie zonder druk om te herstarten
Zie ook
Detransitie (dossier)
Overzicht.
Zorg na detransitie
Tekorten in zorgaanbod.
Hall 2021
UK GIC-cohort.
Onderzoeksoverzicht
Cass Review en NL-debat.
Bronnen
- Wiepjes, C. et al. (2018). The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972-2015). J Sex Med, 15(4), 582-590. doi:10.1016/j.jsxm.2018.01.016
- Expósito-Campos, P. & D'Angelo, R. (2023). Letter on detransition definitions. Arch Sex Behav, 52(3), 893-895. doi:10.1007/s10508-022-02488-0
- Cass Review (2024). Final Report. NHS England.
- Tweede Kamer, Handelingen 2023-2024, debat VWS 11 april 2024.
- statsforgender.org/detransition