SBU-rapport (Zweden, 2019/2022)
Statens beredning for medicinsk och social utvardering (SBU) is de Zweedse evaluatie-autoriteit voor gezondheidszorg. In rapporten van 2019 en 2022 beoordeelde SBU de bewijskracht voor hormonale behandeling bij jongeren met genderdysforie als "very low" volgens de GRADE-methodiek.
Wat is SBU?
SBU is een onafhankelijke overheidsinstantie die systematische reviews van medische en sociale interventies uitvoert. Rapporten dienen als basis voor nationale richtlijnen via Socialstyrelsen.
GRADE-evaluatie
| Interventie | Kwaliteit bewijs (GRADE) |
|---|---|
| Puberteitsblokkers (GnRH-analogen) | Very low |
| Cross-sex hormonen (CSH) | Very low |
De GRADE-classificatie "very low" betekent dat geschatte effecten waarschijnlijk substantieel verschillen van het werkelijke effect, en dat verdere studies zeer waarschijnlijk het vertrouwen in de schatting veranderen.
Kritiek op bestaande studies
- Nederlandse "Dutch Protocol"-studies: kleine cohorten, geen controlegroep, korte follow-up
- Tavistock GIDS-data: methodologisch zwak, geen psychometrische verbetering aangetoond
- Geen RCTs naar effectiviteit; uitkomstmaten inconsistent
- Lange-termijn schade onvoldoende bestudeerd
Invloed
De SBU-bevindingen vormden de empirische basis voor de Karolinska-policy (mei 2021) en de herziening door Socialstyrelsen (februari 2022). Latere reviews door NICE (UK, 2020) en de University of York (Cass, 2024) kwamen tot vergelijkbare conclusies.
Zie ook
Bronnen
- SBU (2019). Konsdysfori hos barn och unga: en kunskapskartlaggning. SBU Bereder Rapport 307. sbu.se
- SBU (2022). Hormonbehandling vid konsdysfori — barn och unga: en systematisk oversikt och utvardering av medicinska aspekter. sbu.se
- GRADE Working Group (2004). Grading quality of evidence and strength of recommendations. BMJ. doi:10.1136/bmj.328.7454.1490
- statsforgender.org