σ

Genderrisico
Risico's Doelgroepen Casuïstiek Bronnen Over

Dossier 5 / 8

Spijt & uitkomsten

Het maatschappelijke debat rust grotendeels op twee aannames: dat spijt zeldzaam is en dat transitie suïcide voorkomt. Een nadere lezing van het onderzoek nuanceert beide claims fors.

Regret rates per studie

Studie n Regret Caveats
Wiepjes et al., 2018 (NL) 6.793 0,6% Alleen chirurgie-patiënten; cohort overwegend volwassenen pre-2015.
Dhejne et al., 2014 (SE) 681 2,2% officiële juridische detransitie 30 jaar follow-up; cohort 1960–2010.
Bustos et al., 2021 (meta-analyse, n=7.928) 27 studies 1% Korte follow-up, hoge loss-to-follow-up; gebaseerd op chirurgie-cohorten.
Pazos Guerra et al., 2024 (ES) 1.418 6,5% detransitie Inclusief detransitie zonder formele regret-uiting.
Roberts et al., 2022 (US military) 952 30% stopt CSH binnen 4 jaar Hoeft stop ≠ formeel regret; verschil definitie.
Waarom lage regret-cijfers misleidend kunnen zijn
De vaak geciteerde 1% regret komt uit oudere chirurgie-cohorten met korte follow-up. Mediaan tijd tot spijt of detransitie is 4–8 jaar (Vandenbussche 2022, Dhejne 2014, Boyd 2022). Studies met < 5 jaar follow-up onderschatten dus systematisch.

Suïcide post-transitie — Dhejne 2011

De grootste lange-termijn mortaliteitsstudie tot dusver is een Zweeds nationaal cohort (Dhejne et al., 2011): alle 324 personen met sex-reassignment surgery tussen 1973 en 2003, vergeleken met populatie-controles (gematcht op geboortejaar en geboortegeslacht).

Adjusted Hazard Ratio

19,1

Suïcide-mortaliteit vs algemene populatie, na transitie

Suïcidepoging

4,9×

verhoogd vs gematchte controles

All-cause mortaliteit

2,8×

verhoogd, vooral cardiovasculair en suïcide

Psychiatrische opname

2,8×

verhoogd na transitie

Auteur Cecilia Dhejne benadrukt zelf dat de studie geen direct causaal verband legt tussen transitie en suïcide, maar wel aantoont dat transitie alléén de excess mortaliteit niet opheft.

Het Bränström-corrigendum (2019/2020)

Bränström & Pachankis publiceerden in 2019 in American Journal of Psychiatry dat gender-affirming surgery samenhing met afname van psychiatrische zorgvraag. De studie werd internationaal verspreid als bewijs voor de levensreddende werking van transitie.

Na heranalyse door verschillende statistici (waaronder vergelijking met passende controlegroepen) publiceerde AJP in 2020 een corrigendum waarin de auteurs concludeerden:

"The results demonstrated no advantage of surgery in relation to subsequent mood or anxiety disorder-related health care visits or prescriptions or hospitalizations following suicide attempts."

Bron: Bränström R, Pachankis JE. Reduction in mental health treatment utilization among transgender individuals after gender-affirming surgeries: a total population study — Correction. Am J Psychiatry. 2020;177(8):734.

Lange-termijn mortaliteit

Studie Bevinding
Asscheman et al., 2011 (NL, n=1.331) MTF-mortaliteit 51% hoger dan algemene populatie; suïcide en HIV als belangrijkste oorzaken.
de Blok et al., 2021 (NL, n=4.568) MTF: 2× hogere mortaliteit dan controles, ook na uitsluiting HIV.
Erlangsen et al., 2023 (DK, n=3.759) 7,7× hoger suïcide-risico bij transgender vs algemene bevolking.
Jackson et al., 2022 (US, VA-cohort) 20× hoger suïcide-rate dan controles.

Wat de Cass Review concludeerde

  • "There is no evidence that gender-affirmative treatments reduce suicide rates." (Cass, 2024, p. 32)
  • De claim dat puberteitsblokkade suïcide voorkomt is "based on a study with methodological limitations".
  • De systematische reviews uitgevoerd door University of York (parallel aan Cass) vinden onvoldoende kwaliteitsbewijs voor langetermijn-uitkomsten van CSH bij minderjarigen.

Sub-dossiers

Dhejne 2011 (Zweden)

n=324; suïcide-mortaliteit aHR 19,1; 30 jaar follow-up.

Bränström-corrigendum (2019/2020)

AJP correctie: geen voordeel van surgery.

Asscheman 2011 (NL)

n=1.331; MTF-mortaliteit 51% hoger.

de Blok 2021 (5 decennia NL)

n=4.568; MTF 2× hogere mortaliteit.

Erlangsen 2023 (Denemarken)

JAMA — suïcide 7,7× verhoogd.

Levenskwaliteit-meta-analyses

Murad, Owen-Smith, Park — kwaliteitsbewijs zwak.

Bronnen

  • Dhejne C et al. Long-term follow-up of transsexual persons undergoing sex reassignment surgery: cohort study in Sweden. PLOS ONE. 2011. doi:10.1371/journal.pone.0016885
  • Dhejne C et al. An analysis of all applications for sex reassignment surgery in Sweden, 1960–2010. Arch Sex Behav. 2014. doi:10.1007/s10508-014-0300-8
  • Bränström R, Pachankis JE. Reduction in mental health treatment utilization among transgender individuals after gender-affirming surgeries. Am J Psychiatry. 2019/2020 (correction). doi:10.1176/appi.ajp.2019.19010080
  • Bustos VP et al. Regret after gender-affirmation surgery: a systematic review and meta-analysis. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2021. doi:10.1097/GOX.0000000000003477
  • Wiepjes CM et al. J Sex Med. 2018.
  • Asscheman H et al. A long-term follow-up study of mortality in transsexuals receiving treatment with cross-sex hormones. Eur J Endocrinol. 2011.
  • de Blok CJM et al. Mortality trends over five decades in adult transgender people receiving hormone treatment. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2021.
  • Erlangsen A et al. Transgender identity and suicide attempts and mortality in Denmark. JAMA. 2023. doi:10.1001/jama.2023.6322
  • Jackson SS et al. Suicide mortality among transgender veterans. JAMA Netw Open. 2022.
  • Cass H. Independent Review. 2024 — hoofdstukken 8, 12, 14.

Aanvullende overzichten: statsforgender.org.