Spijt en uitkomsten / Dhejne 2011
Dhejne 2011: Zweeds lange-termijn cohort na geslachtsoperatie
Cecilia Dhejne en collega's volgden alle 324 personen die in Zweden tussen 1973 en 2003 een geslachtsoperatie ondergingen. De studie is de langste prospectieve register-cohort in zijn soort en wordt veelvuldig geciteerd in mortaliteits-debatten.
Studieopzet
Population-based matched cohort. Alle 324 Zweden met juridische geslachtswijziging na SRS 1973-2003. Twee controlegroepen (10× steekproef): biologisch geslacht en doelgeslacht. Mediaan follow-up 11,4 jaar (max 30). Dhejne, C., Lichtenstein, P., Boman, M., Johansson, A., Långström, N., & Landén, M. (2011). Long-term follow-up of transsexual persons undergoing sex reassignment surgery: cohort study in Sweden. PLOS ONE, 6(2), e16885. doi:10.1371/journal.pone.0016885.
Kerncijfers (post-operatieve cohort vs algemene bevolking)
19,1×
Hoger risico op suicide (aHR)
2,8×
Hogere mortaliteit alle oorzaken
4,9×
Hoger risico op suicidepoging
2,8×
Hoger risico op psychiatrische opname
Interpretatie door auteur zelf
Dhejne benadrukt nadrukkelijk dat haar studie geen causaal verband tussen SRS en mortaliteit aantoont. Het ontbreken van een vergelijking met niet-geopereerde transgenders maakt dat de cijfers de uitkomst van SRS noch bevestigen noch weerleggen. Wel toont de studie dat de gezondheidsuitkomsten op lange termijn slechter blijven dan in de algemene bevolking.
"The results should not be interpreted such as sex reassignment per se increases morbidity and mortality. Rather, the findings suggest that improved psychiatric and somatic care after sex reassignment is needed." — Dhejne et al., 2011
Methodologische sterkte
- Population-based: complete dekking, geen selectiebias
- Lange follow-up (max 30 jaar)
- Twee controlegroepen
- Registerdata: geen recall-bias
Beperkingen
- Geen niet-geopereerde transcontrolegroep — geen kosten-baten van SRS
- Cohorten 1973-1988 en 1989-2003 weerspiegelen oudere chirurgische standaarden
- Sociale context Zweden 1970-2000s niet identiek aan nu
Zie ook
Spijt en uitkomsten (dossier)
Overzicht.
Branstrom-corrigendum
AJP 2019/2020.
Erlangsen 2023
Deens suicide-cohort.
Onderzoeksoverzicht
Cass Review en evidence.
Bronnen
- Dhejne, C. et al. (2011). Long-term follow-up of transsexual persons undergoing sex reassignment surgery: cohort study in Sweden. PLOS ONE, 6(2), e16885. doi:10.1371/journal.pone.0016885
- Dhejne, C. — toelichtingen in interviews (TheTransAdvocate 2015; SBU 2022).
- statsforgender.org/suicide